Trong bản đồ bóng đá thế giới, Australia luôn được xem là một trường hợp đặc biệt. Quốc gia nằm ở châu Đại Dương nhưng đội tuyển bóng đá lại tranh tài ở châu Á. Người hâm mộ thường đặt câu hỏi: Tại sao một đất nước thuộc châu lục này lại chinh chiến ở một châu lục khác?
Câu trả lời nằm ở những toan tính chiến lược, cả về chuyên môn lẫn thương mại, và hành trình đầy gian nan của bóng đá Australia trong nhiều thập kỷ trước khi tìm thấy “ngôi nhà mới” ở Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC).
Những năm tháng bế tắc trong OFC
Trước năm 2005, Australia là thành viên của Liên đoàn Bóng đá châu Đại Dương (OFC). Tại khu vực này, Socceroos hầu như không có đối thủ. Họ thường xuyên giành chức vô địch, thắng đậm các đội nhỏ với tỷ số đôi khi lên đến hàng chục bàn. Nhưng nghịch lý ở chỗ: dù thống trị OFC, Australia vẫn không thể bước ra sân khấu lớn nhất – World Cup.
Nguyên nhân là bởi FIFA chỉ trao cho OFC 0,5 suất dự World Cup, tức đội vô địch không được đi thẳng mà phải đá play-off liên lục địa. Đó là cửa ải khắc nghiệt, khi Australia liên tục chạm trán những ông lớn đến từ Nam Mỹ hoặc châu Âu. Hệ quả, họ thường xuyên gục ngã trước vạch đích.
Những thất bại ấy trở thành ký ức đau đớn với người hâm mộ: bị Triều Tiên loại năm 1966, gục ngã trước Israel năm 1970, thua Scotland 1986, rồi lần lượt thất bại trước Argentina (1994), Iran (1998) và Uruguay (2002). Trong suốt hơn ba thập kỷ, ngoài lần hiếm hoi dự World Cup 1974, Australia liên tục lỡ hẹn với ngày hội bóng đá hành tinh.
Quyết định lịch sử
Sự bế tắc ấy khiến LĐBĐ Australia phải tìm giải pháp. Họ nhận ra, muốn phát triển và muốn góp mặt thường xuyên ở World Cup, cần một môi trường cạnh tranh lành mạnh hơn và một con đường rộng mở hơn. Chính vì vậy, năm 2005, Australia nộp đơn xin rút khỏi OFC để gia nhập AFC.
Đây là quyết định mang tính bước ngoặt. FIFA khi đó, dưới thời Chủ tịch Sepp Blatter, đã chấp thuận, với ba điều kiện chính: tổ chức mới (AFC) đồng ý tiếp nhận, tổ chức cũ (OFC) không phản đối, và cơ quan cao nhất – FIFA – bật đèn xanh. Tất cả đều thông qua. Chỉ sau một năm, vào 2006, Australia chính thức thi đấu với tư cách thành viên AFC, mở ra một chương hoàn toàn mới trong lịch sử bóng đá xứ sở chuột túi.
Gia nhập AFC, Socceroos ngay lập tức hưởng lợi. Thay vì phải đối đầu với các ông lớn Nam Mỹ trong những trận play-off nghiệt ngã, họ có cơ hội cạnh tranh suất chính thức cùng các đội châu Á. Đó là con đường thực tế hơn nhiều để đến World Cup.
Kết quả chứng minh lựa chọn này hoàn toàn chính xác. Kể từ năm 2006, Australia chưa từng vắng mặt ở bất kỳ kỳ World Cup nào: từ Đức 2006, Nam Phi 2010, Brazil 2014, Nga 2018 cho đến Qatar 2022. Thậm chí, ở Đức 2006, ngay lần đầu tiên dự World Cup sau khi gia nhập AFC, Australia đã lọt vào vòng 1/8 – thành tích tốt nhất của họ đến nay.
Không chỉ dừng lại ở World Cup, việc thi đấu ở châu Á cũng mang đến những giải đấu hấp dẫn hơn cho Australia. Họ lần đầu tiên tham dự Asian Cup 2007, và chỉ tám năm sau, vào 2015, đã đăng quang ngay trên sân nhà. Điều đó cho thấy sự thích nghi nhanh chóng và sức mạnh vượt trội mà họ mang tới cho bóng đá châu Á.
Australia rời OFC không chỉ tốt cho chính họ, mà còn mở ra cơ hội mới cho bóng đá châu Đại Dương. Khi “gã khổng lồ” này không còn án ngữ, các quốc gia khác như New Zealand, Fiji, Solomon Islands… có cơ hội vươn lên. New Zealand, chẳng hạn, đã giành vé dự World Cup 2010 và gây ấn tượng mạnh khi bất bại ở vòng bảng. Fiji cũng từng góp mặt tại Thế vận hội 2016, điều trước đây gần như bất khả thi nếu Australia còn hiện diện.
Về phía AFC, sự xuất hiện của Australia mang lại thêm một đối thủ mạnh, giúp nâng cao chất lượng các giải đấu. Những đội tuyển châu Á khi đối đầu với Socceroos buộc phải cải thiện thể lực, chiến thuật và bản lĩnh. Ngoài ra, với nền kinh tế phát triển và thị trường bóng đá rộng mở, Australia cũng góp phần tăng giá trị thương mại cho AFC, từ bản quyền truyền hình đến quảng bá thương hiệu.
Tầm nhìn chiến lược
Nhìn lại, quyết định chuyển từ OFC sang AFC là một trong những bước đi khôn ngoan nhất của bóng đá Australia. Nó cho thấy sự linh hoạt trong việc lựa chọn môi trường phát triển phù hợp. Nếu cứ tiếp tục ở lại OFC, có lẽ đến nay, Socceroos vẫn phải chật vật với những trận play-off đầy may rủi, và bóng đá Australia khó tạo dựng được vị thế như hiện tại.
Với OFC, sự ra đi của Australia ban đầu được xem như mất mát, nhưng lâu dài lại mang đến lợi ích khi các đội nhỏ có cơ hội được thử sức ở sân chơi lớn. Còn với AFC, sự gia nhập của một đội bóng mạnh đến từ châu Đại Dương đã khiến các giải đấu trở nên khốc liệt và giàu tính cạnh tranh hơn.
Australia là một trong số ít quốc gia trên thế giới thi đấu ở liên đoàn khác với châu lục địa lý của mình. Nhưng sự khác biệt ấy không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả của cả một quá trình thất vọng, trăn trở và tính toán. Gia nhập AFC, Australia không chỉ tìm được con đường thuận lợi hơn để dự World Cup, mà còn góp phần thay đổi cán cân bóng đá ở cả hai khu vực.
Câu chuyện của Australia là minh chứng rằng trong bóng đá, cũng như trong cuộc sống, đôi khi việc thay đổi “ngôi nhà” có thể mở ra cánh cửa mới, giúp một nền bóng đá tiến gần hơn đến những giấc mơ tưởng chừng ngoài tầm với.
Nguồn tin: Bongdalu
