Tháng 1 thường được xem là thời điểm của những khởi đầu mới, và đối với Arsenal, điều này đúng theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.
Mặc dù Arsenal đang ngạo nghễ dẫn đầu cả Premier League lẫn vòng bảng Champions League, nhưng giới chuyên môn đều hiểu rằng họ đang đứng ở vị trí đó bất chấp những khó khăn chồng chất về nhân sự. Sau nửa mùa giải phải “giật gấu vá vai” với danh sách bệnh binh dài dằng dặc, HLV Mikel Arteta giờ đây sắp phải đối mặt với một vấn đề hoàn toàn khác: “sự khủng hoảng thừa” nơi hàng công. Sự trở lại đồng loạt của Gabriel Jesus và Kai Havertz, kết hợp với sự hiện diện của Viktor Gyokeres, đang đặt ra một bài toán chiến thuật thú vị nhưng cũng đầy thách thức cho Arsenal trong giai đoạn khốc liệt nhất của mùa giải.
Tam mã hàng công và sự tương phản về phong cách
Trong suốt 19 vòng đấu đầu tiên của Premier League mùa này, Arsenal hiếm khi nào có được đội hình mạnh nhất. Thống kê chỉ ra rằng họ đã phải thi đấu mà thiếu vắng 4 cầu thủ đội một trong 9 trận, và thiếu tới 5 trụ cột trong 7 trận khác. Gabriel Jesus và Kai Havertz thường xuyên là những cái tên nằm trong danh sách vắng mặt đó trong suốt năm 2025. Tuy nhiên, chiến thắng tưng bừng 4-1 trước Aston Villa ở vòng 19 đã đánh dấu một cột mốc quan trọng: lần đầu tiên trong mùa giải, cả hai ngôi sao này đều đủ thể lực để góp mặt trong đội hình thi đấu.
Khoảnh khắc Jesus vào sân thay cho Viktor Gyokeres và ghi một bàn thắng tuyệt đẹp chỉ sau 25 giây không chỉ là sự khẳng định cá nhân, mà còn là lời nhắc nhở đanh thép về những gì Arsenal đã thiếu vắng. Trước đó vào tháng 12, Arteta từng chia sẻ nỗi lo âu của mình trong mùa hè: “Tôi đã suy nghĩ rất nhiều, nếu mang về thêm một số 9, điều gì sẽ xảy ra với Gabi (Jesus) và Kai? Tôi thích họ rất nhiều. Chúng tôi sẽ xử lý thế nào?“. Thực tế đã trả lời thay cho Arteta khi chấn thương khiến ông không phải đau đầu lựa chọn trong suốt giai đoạn lượt đi. Nhưng giờ đây, khi năm mới đã sang, “vấn đề” ấy đã quay trở lại.
Sự trở lại của Jesus và Havertz càng trở nên cấp thiết khi Viktor Gyokeres – người được kỳ vọng lĩnh xướng hàng công – chưa thực sự đáp ứng được kỳ vọng dù có cơ hội đá chính liên tục. Tiền đạo người Thụy Điển mới chỉ có 5 bàn thắng tại giải VĐQG, một con số khiêm tốn so với vị thế của đội đầu bảng. Vấn đề của Gyokeres không chỉ nằm ở số bàn thắng, mà còn ở sự đóng góp vào lối chơi chung. Anh tỏ ra thua kém Havertz ở khả năng làm tường và tạo bệ phóng cho các đợt tấn công. Trong các trận đấu với Everton hay Aston Villa, Gyokeres thường xuyên thất thế trong các pha tranh chấp tay đôi và không thể giữ bóng chờ đồng đội băng lên, điều mà Havertz thực hiện rất thuần thục nhờ thể hình và khả năng cài đè khôn ngoan.
Ngược lại, Gabriel Jesus mang đến một thứ mà Arteta gọi là khả năng “tạo ra sự hỗn loạn”. Trong 4 lần vào sân từ ghế dự bị và trận đá chính tại Carabao Cup gặp Crystal Palace, Jesus đã thể hiện sự khác biệt rõ rệt. Anh không chỉ chờ đợi cơ hội mà chủ động tham gia vào quá trình kiến tạo lối chơi. Thống kê cho thấy trong trận gặp Palace, dù không ghi bàn, Jesus đã tung ra tới 5 cú sút – con số mà Gyokeres chỉ làm được đúng một lần trong tất cả các trận đá chính mùa này (trận gặp Newcastle). Với sự tự tin đang lên cao sau bàn thắng vào lưới Villa, đây là thời điểm chín muồi để Arteta khai thác nguồn năng lượng bùng nổ của tiền đạo người Brazil ngay từ đội hình xuất phát.
Trong khi đó, Kai Havertz, dù quá trình tái hòa nhập sẽ diễn ra từ từ, lại mang đến một yếu tố khác biệt: “sự hiện diện” (presence). Khả năng di chuyển không bóng thông minh, thâm nhập vòng cấm bất ngờ và làm tường của cầu thủ người Đức là chìa khóa để mở ra khoảng trống cho Bukayo Saka, Leandro Trossard hay Gabriel Martinelli khai thác. Sự đa dạng trong phong cách thi đấu của ba tiền đạo này – Gyokeres (sức mạnh), Jesus (kỹ thuật, đột biến) và Havertz (không gian, chiến thuật) – chính là vũ khí lợi hại nhất mà Arsenal có được trong giai đoạn lượt về.
Bài toán xoay tua giảm tải cho tuyến giữa
Tháng 1 không chỉ mang đến tin vui về nhân sự mà còn mang đến một lịch thi đấu “hành xác“: 9 trận đấu trên 4 đấu trường khác nhau. Chuyến làm khách tới sân Bournemouth cuối tuần này có thể là lần đầu tiên Arteta thực sự phải cân nhắc kỹ lưỡng về việc chọn ai, bỏ ai. Tuy nhiên, việc sở hữu ba tiền đạo với ba phong cách khác nhau cho phép Arteta linh hoạt thay đổi chiến thuật tùy theo cục diện trận đấu, điều mà ông đã thiếu trong nửa đầu mùa giải.
Arteta hoàn toàn có thể tính đến phương án sử dụng sơ đồ hai tiền đạo, điều ông đã từng thử nghiệm thành công trong quá khứ. Ở mùa giải 2023-24, khi Jesus chấn thương, sự kết hợp giữa Havertz và Trossard đã tạo nên những chiến thắng hủy diệt 6-0 trước West Ham hay 5-0 trước Burnley. Sự ăn ý giữa Havertz (giỏi di chuyển rộng) và Jesus (giỏi đột phá) cũng đã được kiểm chứng, khi Jesus từng kiến tạo cho Havertz bằng những pha xử lý tinh tế trong vòng cấm.
Một ẩn số thú vị là sự kết hợp giữa Gyokeres và Havertz. Với việc Gyokeres thường hoạt động chủ yếu trong vòng cấm địa, anh cần một người chơi rộng để thu hút hậu vệ và kiến tạo, vai trò mà Havertz (với xu hướng hoạt động sâu và lệch phải mùa trước) có thể đảm nhiệm tốt. Việc có người chia lửa trên hàng công có thể là chìa khóa để “mở khóa” bản năng sát thủ của Gyokeres.
Hơn nữa, việc sử dụng hai tiền đạo cùng lúc còn mang lại một lợi ích chiến lược khác: giảm tải cho hàng tiền vệ đang bị vắt kiệt sức. Martin Zubimendi, cầu thủ cày ải nhiều nhất của Arsenal mùa này với 2.021 phút thi đấu, đang có dấu hiệu quá tải khi phải bỏ lỡ một số buổi tập. Tương tự là Declan Rice với 1.928 phút. Nếu Arteta chuyển sang sơ đồ 4-4-2 hoặc biến thể với hai tiền đạo, ông có thể cho phép một trong hai trụ cột tuyến giữa này nghỉ ngơi mà không làm giảm đi sức mạnh tấn công của đội bóng.
Sự linh hoạt này là vô cùng quý giá khi Arsenal đang hướng tới mục tiêu chinh phục các danh hiệu lớn. Kể từ năm 2022, khi Man City chuyển hướng sang phục vụ Erling Haaland, Arteta vẫn kiên định với triết lý chia sẻ gánh nặng ghi bàn cho nhiều vị trí. Nửa đầu mùa giải, dù đứng đầu bảng, Arsenal vẫn phụ thuộc nhiều vào sự tỏa sáng của các vệ tinh và hàng thủ, trong khi hiệu suất của trung phong cắm (Gyokeres) chưa cao.
Giờ đây, với việc Jesus và Havertz trở lại, Arteta đang có trong tay đầy đủ các quân bài để hiện thực hóa triết lý của mình ở mức độ cao nhất. Mỗi tiền đạo đều có khiếm khuyết riêng, nhưng khi kết hợp lại, họ tạo thành một hệ thống tấn công đa dạng và khó lường. Trong cuộc đua đường dài khốc liệt tại Premier League, việc sở hữu những phương án B, phương án C chất lượng trên băng ghế dự bị – hoặc khả năng thay đổi cục diện trận đấu bằng việc tung thêm tiền đạo vào sân – chính là yếu tố then chốt phân định nhà vô địch. Arsenal đã sống sót qua “cơn bão” chấn thương, và giờ là lúc họ tận hưởng “cơn đau đầu dễ chịu” để bứt phá về đích.
Nguồn: Bongdalu
