Sân vận động bóng đá không chỉ là nơi các cầu thủ thi đấu mà còn là trung tâm của những trận đấu đầy căng thẳng, kịch tính, và cũng là nơi để các đội tuyển thể hiện tài năng trước hàng triệu người hâm mộ trên toàn thế giới. Tuy nhiên, để một sân vận động có thể được công nhận đạt chuẩn FIFA, không phải chỉ là vấn đề về sức chứa hay khán đài hoành tráng.
Một sân vận động đạt chuẩn cần phải đáp ứng hàng loạt tiêu chí khắt khe liên quan đến mặt cỏ, hệ thống chiếu sáng, ghế ngồi, các phòng chức năng và những hạng mục an toàn khác. Điều này đảm bảo rằng mỗi trận đấu quốc tế diễn ra trong điều kiện tối ưu, đem lại trải nghiệm tốt nhất cho cả cầu thủ và khán giả.
Vậy, một sân vận động cần có những yếu tố gì để đạt chuẩn FIFA? Và tại sao những yêu cầu này lại quan trọng đến vậy? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định của FIFA, đặc biệt là trong mùa giải 2024-2025, để có thể tổ chức các trận đấu quốc tế đúng chuẩn.
Tiêu chuẩn cơ bản
Theo Luật Bóng đá FIFA 2024/25 (Law 1: The Field of Play), kích thước sân cần phải tuân theo những yêu cầu nghiêm ngặt: chiều dài của sân phải từ 100 đến 110 mét, và chiều rộng từ 64 đến 75 mét. Những con số này không chỉ là quy định đơn thuần mà còn là yếu tố quyết định đến chất lượng của trận đấu, đảm bảo không gian thi đấu cho các cầu thủ và sự linh hoạt trong chiến thuật.
Tuy nhiên, điều này chỉ là bước khởi đầu. Ngoài kích thước sân thi đấu, toàn bộ công trình sân vận động phải đáp ứng một loạt các yêu cầu khác:
Mặt cỏ: FIFA yêu cầu mặt cỏ phải là cỏ tự nhiên chất lượng cao hoặc cỏ nhân tạo đạt chứng nhận FIFA Quality Pro. Độ cao cắt cỏ phải duy trì ở mức 20-30 mm để bảo đảm độ bền của mặt sân, đồng thời phải có khả năng thoát nước tốt và không gây trơn trượt, đảm bảo an toàn cho các cầu thủ.
Hệ thống đèn chiếu sáng: Đèn chiếu sáng là yếu tố quan trọng để bảo đảm tầm nhìn cho cầu thủ, trọng tài và khán giả, đặc biệt là trong các trận đấu vào ban đêm. Mức độ chiếu sáng tối thiểu yêu cầu 1.500 lux cho truyền hình HD và 2.000 lux cho chuẩn 4K. Đèn phải được phân bổ đồng đều trên toàn bộ sân, giảm thiểu tình trạng bóng đổ hay những khu vực thiếu sáng.
Ghế ngồi: Tất cả ghế ngồi trên khán đài phải là loại cố định, đánh số rõ ràng để dễ dàng kiểm soát khán giả và đảm bảo công tác sơ tán nhanh chóng trong các tình huống khẩn cấp. Đặc biệt, các khu vực như khán đài VIP, báo chí và khu vực dành cho người khuyết tật phải được thiết kế và trang bị theo đúng quy chuẩn của FIFA và các tổ chức an toàn.
Hạ tầng hỗ trợ: Ngoài các yếu tố cơ bản về sân bãi, FIFA còn yêu cầu các sân vận động phải có các phòng chức năng đạt chuẩn, bao gồm phòng VAR (hệ thống trợ lý trọng tài video), phòng thay đồ cho cầu thủ, các lối thoát hiểm, hệ thống phòng cháy chữa cháy và bảng điện tử hiển thị thời gian và tỷ số. Các yêu cầu này nhằm bảo vệ an toàn cho tất cả mọi người tham gia trong trận đấu, từ cầu thủ, trọng tài đến khán giả.
Tất cả những yếu tố này nằm trong bộ tài liệu FIFA Stadium Requirements 2024, một hướng dẫn chi tiết để đảm bảo sân vận động đáp ứng tiêu chuẩn cho các giải đấu quốc tế, từ World Cup, Club World Cup đến các giải đấu lớn khác như Olympic.
Vai trò của các yếu tố trong trận đấu
Mỗi chi tiết trong một sân vận động đều có vai trò quan trọng không chỉ đối với cầu thủ mà còn với toàn bộ tổ chức trận đấu.
Mặt cỏ: Mặt sân chính là “sàn diễn” của trận đấu. Một mặt cỏ không đạt yêu cầu có thể làm giảm tốc độ trận đấu, khiến bóng không di chuyển chuẩn xác, hoặc thậm chí tăng nguy cơ chấn thương cho các cầu thủ. Cỏ quá dày, quá ướt hoặc không thoát nước tốt có thể gây cản trở cho việc thi đấu.
Hệ thống đèn chiếu sáng: Đèn không chỉ phục vụ cho việc ghi hình truyền hình mà còn giúp trọng tài quan sát tình huống chính xác hơn, đặc biệt là trong những trận đấu đêm. Một hệ thống chiếu sáng đạt chuẩn là điều kiện tiên quyết để trận đấu diễn ra một cách minh bạch và công bằng.
Ghế ngồi: Bố trí ghế ngồi không chỉ đảm bảo sự thoải mái cho khán giả mà còn phải giúp giảm ùn tắc và giúp sơ tán nhanh chóng trong các tình huống khẩn cấp. Điều này không chỉ liên quan đến sự an toàn mà còn tạo ra một không gian thi đấu chuyên nghiệp, nâng cao giá trị của giải đấu.
Một số ví dụ thực tế về các sân vận động đạt chuẩn FIFA có thể kể đến là Sân Lusail tại Qatar trong World Cup 2022, với sức chứa 88.000 chỗ ngồi, sử dụng hệ thống đèn LED chiếu sáng đạt 2.100 lux và mặt cỏ hybrid (kết hợp giữa cỏ tự nhiên và nhân tạo), đáp ứng chứng nhận FIFA Quality Pro, đảm bảo chất lượng trận đấu cao nhất.
Trong trận chung kết Champions League 2023 tại Istanbul, mặc dù trận đấu bị hoãn do mưa lớn, nhưng nhờ hệ thống thoát nước đạt chuẩn FIFA, mặt cỏ sân Olympic Atatürk vẫn giữ được sự an toàn và không ảnh hưởng đến chất lượng thi đấu.
Tại AFF Cup 2022 tổ chức ở sân Mỹ Đình, ban tổ chức đã phải nâng cấp hệ thống chiếu sáng lên chuẩn 1.200–1.500 lux để đáp ứng yêu cầu của FIFA, sau khi đèn chiếu sáng ban đầu bị phản ánh là không đủ mạnh.
Một số câu hỏi thường gặp liên quan đến các tiêu chuẩn sân vận động FIFA bao gồm: Sân cỏ nhân tạo có được FIFA chấp nhận không? Câu trả lời là có, nhưng chỉ khi cỏ đạt chứng nhận FIFA Quality Pro và được kiểm tra định kỳ.
Về hệ thống đèn chiếu sáng, nhiều người nghĩ rằng chúng chỉ phục vụ cho truyền hình, nhưng thực tế, đèn còn giúp trọng tài quan sát tình huống tốt hơn và giảm nguy cơ chấn thương cho cầu thủ.
Về ghế ngồi, ghế nhựa rời không được phép, vì FIFA yêu cầu ghế phải là loại cố định, đánh số rõ ràng để thuận tiện cho việc quản lý khán giả và sơ tán khẩn cấp nếu cần. Cuối cùng, sân nhỏ hơn 100 m x 64 m không thể tổ chức các giải quốc tế, trừ khi đó là trận giao hữu đặc biệt và có sự chấp thuận của FIFA.
Một sân vận động đạt chuẩn FIFA không chỉ là nơi diễn ra các trận đấu lớn mà còn là một công trình kỹ thuật phức tạp, đảm bảo sự an toàn, công bằng và trải nghiệm tuyệt vời cho cả cầu thủ lẫn khán giả.
Việc tuân thủ các yêu cầu của FIFA là điều kiện tiên quyết để các sân vận động có thể tổ chức các giải đấu quốc tế, từ World Cup cho đến các giải trẻ. Các sân ở Việt Nam và châu Á cần đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng như mặt cỏ, đèn chiếu sáng, ghế ngồi và các phòng chức năng để đạt được tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời nâng tầm giá trị của bóng đá khu vực.
Nguồn tin: Bongdalu
