Bóng đá đã và đang trở thành một phần không thể thiếu của nền kinh tế toàn cầu, nơi các giải đấu và câu lạc bộ lớn không chỉ tập trung vào việc phát triển chuyên môn mà còn không ngừng tìm kiếm cơ hội kiếm lời.
Tuy nhiên, sự phát triển này cũng mang đến những hệ lụy không nhỏ, khi bóng đá, theo một cách nào đó, đang dần mất đi bản sắc và những giá trị văn hóa truyền thống. Một trong những vấn đề đáng chú ý nhất hiện nay là xu hướng đưa các trận đấu quốc nội ra nước ngoài, điều này gây ra không ít tranh cãi giữa các tổ chức, cầu thủ và người hâm mộ.
Sự xuất hiện của các trận đấu quốc nội ở nước ngoài
Trong những năm qua, các giải đấu lớn như La Liga, Serie A và Ngoại hạng Anh đã bắt đầu thử nghiệm các trận đấu quốc nội được tổ chức ở những thị trường mới, nhằm tăng cường thương hiệu và lợi nhuận. La Liga, ví dụ, đã lên kế hoạch tổ chức trận đấu giữa Villarreal và Barcelona tại Miami vào cuối năm nay, trong khi Serie A dự định đưa trận đấu giữa Milan và Como tới Australia vào tháng 2 năm sau.
Những động thái này khiến không ít người đặt câu hỏi về mục đích thực sự của các giải đấu. Liệu đây có phải là một bước đi chiến lược để phát triển bóng đá toàn cầu, hay đơn giản chỉ là một chiêu trò kinh doanh nhằm kiếm lời từ các thị trường mới nổi?
Ngay cả Ngoại hạng Anh, dù trước đây luôn khẳng định không có kế hoạch tổ chức các trận đấu quốc nội ở nước ngoài, nay cũng phải đối mặt với sức ép từ các giải đấu khác. Với việc La Liga và Serie A chứng minh rằng các trận đấu quốc nội có thể mang lại lợi nhuận lớn từ thị trường toàn cầu, liệu Ngoại hạng Anh có thể đứng ngoài xu hướng này?
Pháp lý cũng không còn là vấn đề lớn, khi mà công ty Relevent, đối tác của La Liga và nhiều tổ chức bóng đá khác, đã có thể thỏa thuận và giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan, đưa trận đấu giữa Villarreal và Barcelona tới Mỹ mà không gặp phải sự phản đối mạnh mẽ như trước.
Mặc dù các câu lạc bộ và tổ chức bóng đá nhìn nhận đây là cơ hội để mở rộng thương hiệu và thu hút khán giả toàn cầu, nhưng người hâm mộ lại không dễ dàng chấp nhận những thay đổi này.
Các hội cổ động viên tại Anh, đặc biệt là Tottenham Hotspur, Chelsea và Liverpool, đã bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ đối với việc tổ chức các trận đấu quốc nội ở nước ngoài. Họ cho rằng hành động này không chỉ xem thường người hâm mộ mà còn làm suy yếu tính cạnh tranh công bằng của giải đấu.
Hội CĐV Tottenham cho rằng đây là một sự xúc phạm, bởi nó phá vỡ nguyên tắc thi đấu sân nhà và sân khách. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến trải nghiệm của người hâm mộ mà còn làm giảm giá trị của các trận đấu, khi mà một phần bản sắc của bóng đá là sự gắn kết giữa câu lạc bộ và cộng đồng địa phương.
Các CĐV của Chelsea cũng bày tỏ sự bất mãn, cho rằng việc mang các trận đấu ra xa sẽ khiến bản sắc và truyền thống của bóng đá bị phai nhạt. Còn Liverpool, với Hội CĐV Spirit of Shankly, khẳng định rằng bóng đá không chỉ là một môn thể thao mà còn là văn hóa, lịch sử và sự kết nối giữa các cộng đồng.
Các phản ứng này không phải không có lý. Bóng đá, với sức hấp dẫn toàn cầu của nó, là một phần quan trọng của cộng đồng địa phương, tạo nên một sự kết nối mạnh mẽ giữa các câu lạc bộ và người hâm mộ.
Việc tổ chức các trận đấu ở nước ngoài có thể làm giảm đi sự gắn kết đó, khiến bóng đá trở thành một sản phẩm giải trí đơn thuần, không còn là môn thể thao của đam mê và cộng đồng.
Xu hướng thương mại hóa trong bóng đá
Một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào xu hướng này là sự gia tăng mạnh mẽ của thương mại hóa trong bóng đá. Các giải đấu, câu lạc bộ và các tổ chức quản lý bóng đá hiện nay đang tập trung vào việc tối đa hóa lợi nhuận từ các nguồn thu truyền hình, bản quyền phát sóng và các hợp đồng tài trợ.
Điều này đã dẫn đến việc các giải đấu ngày càng trở nên giống những sản phẩm truyền hình hơn là những cuộc thi thể thao thuần túy. Các quyết định về lịch thi đấu, thể thức và địa điểm tổ chức không còn chỉ dựa trên lợi ích thể thao mà chủ yếu hướng đến mục tiêu tạo ra lợi nhuận.
Bóng đá giờ đây không chỉ là môn thể thao với những trận đấu căng thẳng và kịch tính mà còn là một phần của ngành công nghiệp giải trí. Những hợp đồng khổng lồ với các nền tảng phát sóng như DAZN hay Coupang cho thấy bóng đá đang dần trở thành một món hàng thương mại, nơi quyết định không chỉ nằm ở thành tích của các đội bóng mà còn ở những thỏa thuận tài chính, được quyết định qua những tin nhắn WhatsApp hay các hợp đồng nhanh chóng.
Điều này cũng có thể thấy rõ qua câu chuyện của Hull City, một đội bóng nhỏ ở Anh, nơi mà vấn đề tài chính đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động chuyển nhượng của câu lạc bộ. Việc không thanh toán đúng hạn các khoản phí mượn cầu thủ đã dẫn đến việc Hull bị cấm chuyển nhượng trong ba kỳ liên tiếp, cho thấy bóng đá cũng có thể đối mặt với những vấn đề tài chính nghiêm trọng khi không có sự giám sát chặt chẽ.
Dù vậy, vẫn có những khoảnh khắc đáng tự hào trong bóng đá, chẳng hạn như lễ kỷ niệm 100 năm của Khán đài phía Nam tại Portsmouth. Đây là một minh chứng cho thấy bóng đá không chỉ là một môn thể thao mà còn là một phần của văn hóa và lịch sử địa phương. Các di sản như thế này là minh chứng cho sự kết nối bền vững giữa câu lạc bộ và cộng đồng hâm mộ, điều mà không một khoản lợi nhuận nào có thể thay thế.
Bóng đá đang đối mặt với rất nhiều thử thách, từ việc “xuất khẩu” các trận đấu ra nước ngoài đến những thỏa thuận kinh doanh vội vã, nhưng những giá trị truyền thống vẫn luôn tồn tại.
Bản sắc bóng đá, văn hóa và lịch sử của nó không thể bị xóa nhòa chỉ vì những hợp đồng triệu đô hay những kế hoạch kinh doanh ngắn hạn. Người hâm mộ vẫn luôn là trái tim của môn thể thao này, và chính họ mới là những người định hình tương lai của bóng đá.
Nguồn tin: Bongdalu
