Dino Baggio, sinh năm 1971 một trong những tiền vệ phòng ngự xuất sắc của bóng đá Italia thập niên 1990, nổi tiếng với lối chơi mạnh mẽ và khả năng đánh chặn.
Với những bàn thắng quan trọng trong các trận chung kết châu Âu, Baggio để lại dấu ấn tại Torino, Juventus, Parma, và đội tuyển Ý. Ngoài ra, ông còn giành 3 danh hiệu UEFA Cup (1993, 1995, 1999), Coppa Italia 1999, và á quân FIFA World Cup 1994.
Hành trình sự nghiệp
Sự nghiệp ban đầu: Thời niên thiếu, Torino và Inter
Dino Baggio bắt đầu sự nghiệp bóng đá khi mới 5 tuổi tại Tombolo, thuộc tỉnh Padova. Năm 13 tuổi, ông lọt vào mắt xanh của các tuyển trạch viên Torino và gia nhập lò đào tạo trẻ của CLB này. Đến năm 19 tuổi, ông ra mắt Serie A trong trận gặp Lazio, rồi nhanh chóng trở thành gương mặt quen thuộc trong đội hình chính, nổi lên như một tài năng trẻ triển vọng.
Trong quãng thời gian khoác áo Torino, Baggio thể hiện mình là một tiền vệ phòng ngự bền bỉ, chăm chỉ, ổn định và đa năng, có thể chơi được ở nhiều vị trí. Với Torino, ông giành chức vô địch Serie B mùa 1989–90, sau đó là Cúp Mitropa 1991. Năm 1991, khi mới 20 tuổi, ông được cho Inter Milan mượn trong mùa giải 1991–92, ra sân 27 trận và ghi 1 bàn thắng.
Vươn lên tỏa sáng: Juventus
Kết thúc mùa giải 1991–92, Juventus bỏ ra 10 tỉ lire để chiêu mộ Baggio. Trong màu áo Juventus, ông thi đấu cùng Roberto Baggio suốt hai mùa giải, và cả hai trở thành đôi bạn thân thiết. Để phân biệt, Dino thường được gọi là “Baggio 2” hoặc “Baggio kia”, bởi ông trẻ hơn và chưa nổi danh bằng Roberto.
Việc Baggio từng khoác áo Torino – kình địch cùng thành phố – khiến người hâm mộ Juventus ban đầu không mấy hài lòng, nhưng phong độ chắc chắn và ổn định của ông đã nhanh chóng chinh phục họ. Ông trở thành trụ cột tuyến giữa Juventus, góp công lớn trong chức vô địch UEFA Cup năm 1993, khi ghi ba bàn ở hai lượt trận chung kết. Ông cũng giúp Juventus cán đích ở vị trí Á quân Serie A mùa 1993–94.
Thành công trong nước và quốc tế: Parma
Sau màn trình diễn nổi bật tại World Cup 1994 và ở Juventus, Parma tìm cách chiêu mộ Baggio. Ban đầu ông từ chối, khẳng định muốn ở lại Juventus. Khi ấy Juventus thậm chí sẵn sàng đưa Alessandro Del Piero sang Parma để giữ lại ông. Parma đồng ý, nhưng trước khi thương vụ hoàn tất, ông đổi ý và quyết định chuyển sang Parma. Del Piero ở lại Juventus, rồi ngay mùa sau bùng nổ, trở thành huyền thoại của CLB.
Dino Baggio gia nhập Parma đầu mùa 1994–95 với giá 14 tỉ lire. Ngay mùa giải đầu tiên, dưới sự dẫn dắt của Nevio Scala, ông giành UEFA Cup lần thứ hai trong sự nghiệp, ghi bàn trong cả hai lượt trận chung kết gặp Juventus, nâng tổng số bàn thắng của ông ở chung kết UEFA Cup lên con số năm. Dù có những thành công ở châu Âu dưới thời Alberto Malesani, Parma không thể vô địch Serie A, với thành tích cao nhất là ngôi Á quân mùa 1996–97 dưới sự dẫn dắt của Carlo Ancelotti.
Một kỷ niệm đáng nhớ xảy ra ở UEFA Cup 1998–99, khi Baggio bị thương ở đầu do một cổ động viên Wisła Kraków ném dao xuống sân, dẫn tới việc đội bóng Ba Lan bị cấm dự cúp châu Âu một năm. Mùa đó, ông giành UEFA Cup lần thứ ba trong sự nghiệp sau chiến thắng trước Marseille, cùng với Coppa Italia khi vượt qua Fiorentina, và Siêu cúp Italia sau khi đánh bại Milan.
Baggio gắn bó với Parma đến hết mùa 1999–2000, giúp đội bóng về thứ tư Serie A, chỉ lỡ vé Champions League sau trận play-off thua Inter. Mùa cuối cùng tại đây, ông gây chú ý khi trong trận gặp Juventus ngày 9/1/2000, ông phạm lỗi với Gianluca Zambrotta rồi bị truất quyền thi đấu trực tiếp. Bức xúc, ông làm cử chỉ “tiền bạc” với trọng tài Stefano Farina và nhổ nước bọt xuống đất gần vị vua áo đen này. Hành động ấy khiến ông bị chỉ trích gay gắt, nhận án treo giò 2 trận, bị Parma phạt 20 triệu lire, và bị cấm lên tuyển Italia ở trận giao hữu với Thụy Điển tháng 2/2000.
Giai đoạn cuối sự nghiệp
Tháng 10/2000, Dino Baggio chuyển sang Lazio với giá 10 tỉ lire, cùng với Néstor Sensini. Tuy nhiên, ông ít được sử dụng trong hai mùa 2001–02 và 2002–03, và Lazio không giành được danh hiệu nào. Đầu mùa 2003–04, ông được cho Blackburn Rovers mượn. Ở đây, ông ra mắt trong trận thua Liverpool 1–3 ngày 13/9/2003, rồi lần đầu đá chính trong trận thua Gençlerbirliği tại UEFA Cup.
Dù vậy, HLV Graeme Souness nhiều lần xếp ông đá tiền đạo – vị trí trái sở trường – khiến phong độ bị ảnh hưởng. Baggio có tổng cộng 9 trận, ghi 1 bàn trong trận thua Leeds. Vì màn trình diễn kém, Blackburn tìm cách trả ông về Italia, và sau đó ông được cho Ancona mượn, ra sân 15 trận, ghi 2 bàn, nhưng đội bóng xếp chót bảng.
Mùa 2004–05, Baggio trở lại Lazio nhưng không ra sân trận nào. Sau đó, ông khoác áo Triestina ở Serie B rồi giải nghệ năm 2005 ở tuổi 34. Tháng 2/2008, ông bất ngờ tuyên bố trở lại sân cỏ, khoác áo đội bóng hạng ba Tombolo – nơi ông từng khởi đầu – dưới sự dẫn dắt của HLV Cesare Crivellaro, người thầy đầu tiên trong sự nghiệp.
Đội tuyển Italia (1991–1999)
Vào ngày 21 tháng 12 năm 1991, Baggio đã có trận ra mắt đội tuyển quốc gia khi mới 20 tuổi, trong chiến thắng 2–0 trước Cyprus tại Foggia dưới thời Arrigo Sacchi. Trong trận đấu ấy, ông ra sân cùng Demetrio Albertini, người sau này trở thành đồng đội gắn bó với ông ở tuyến giữa Italia suốt thập niên 1990. Chỉ hai tháng sau, ngày 24 tháng 2 năm 1992, Baggio ghi bàn thắng đầu tiên cho tuyển quốc gia trong trận gặp Bồ Đào Nha tại Oporto.
Trong chiến dịch vòng loại World Cup 1994, Baggio đã để lại dấu ấn với bàn thắng quyết định vào lưới Bồ Đào Nha, giúp Italia giành vé dự vòng chung kết. Ông góp mặt trong thành phần Azzurri tại World Cup 1994, nơi lần đầu tiên ông được sát cánh cùng người đồng hương trùng tên Roberto Baggio. Bộ đôi này đã đóng vai trò quan trọng giúp Italia tiến một mạch đến trận chung kết, dù cuối cùng để thua Brazil trong loạt sút luân lưu.
Sau đó, Baggio tiếp tục dự Euro 1996, nơi Italia bị loại ngay vòng bảng. Tại World Cup 1998, dưới thời Cesare Maldini, ông góp mặt ở mọi trận đấu cho đến khi Azzurri bị chủ nhà Pháp – sau đó vô địch – loại trên chấm luân lưu ở tứ kết. Đây cũng là giải đấu lớn cuối cùng của ông trong màu áo xanh.
Ban đầu, Baggio có tên trong danh sách sơ bộ 26 cầu thủ của HLV Dino Zoff cho Euro 2000, nhưng không được chọn vào danh sách cuối cùng. Trận đấu cuối cùng của ông cho tuyển quốc gia diễn ra vào ngày 13 tháng 11 năm 1999, trong trận thua 1–3 trước Bỉ ở trận giao hữu.
Phong cách thi đấu
Đa năng
Dino Baggio được biết đến là một tiền vệ toàn diện, cần mẫn, giàu thể lực và đa năng về chiến thuật. Trong sự nghiệp, ông có thể chơi ở nhiều vị trí khác nhau nơi tuyến giữa, nhưng vai trò sở trường là tiền vệ phòng ngự. Ở đó, ông tỏa sáng nhờ khả năng đọc trận đấu, đánh chặn và phá vỡ các đợt tấn công của đối thủ.
Khả năng phòng ngự
Baggio là mẫu tiền vệ cao lớn, mạnh mẽ, giàu sức bền, tốc độ và sự quyết liệt. Cùng với kỹ năng tắc bóng, khả năng chọn vị trí, Baggio còn sở hữu kỹ thuật cơ bản vững vàng, nhãn quan chiến thuật tốt và khả năng phân phối bóng ổn định, giúp ông không chỉ phòng ngự chắc chắn mà còn khởi phát tấn công cho đội nhà. Dù không phải là cầu thủ có kỹ thuật bóng xuất sắc nhất, ông vẫn đóng góp hiệu quả nhờ sự thông minh và lối chơi bền bỉ.
Dứt điểm từ xa
Baggio còn có khả năng ghi bàn, đặc biệt với những pha dứt điểm từ xa, sút volley uy lực và những pha đánh đầu chính xác. Nhờ đó, ông đôi khi được các HLV sử dụng như một tiền đạo bất đắc dĩ, điển hình là dưới thời Graeme Souness tại Blackburn.
Tinh thần chiến đấu
Trong mắt giới chuyên môn, Dino Baggio là một trong những tiền vệ ổn định và xuất sắc nhất Serie A thập niên 1990. Ông chủ yếu đóng vai trò thu hồi bóng và tiếp đạn cho các đồng đội sáng tạo hơn, nhưng chính nhờ sự cần mẫn và tính chiến đấu, ông trở thành nhân tố không thể thiếu trong nhiều đội bóng lớn của Italia.
Di sản
Dino Baggio ghi 41 bàn và kiến tạo 33 lần trong 458 trận CLB, ghi 7 bàn trong 60 trận cho đội tuyển Italia. Ông giành 3 UEFA Cup, Coppa Italia 1999, và á quân World Cup 1994, được La Gazzetta dello Sport gọi là “chiến binh thầm lặng“. Dù sống trong cái bóng của Roberto Baggio, ông tạo dấu ấn riêng với kỷ lục 5 bàn ở chung kết UEFA Cup.
Sau khi giải nghệ, Baggio làm trợ lý kỹ thuật tại Padova (2011-12) và diễn viên phụ trong vở La Passione di Cristo năm 2008. Tính đến 2025, ông sống tại Italia và tham gia các hoạt động từ thiện
Nguồn: Bongdalu
