Cách đây chưa lâu, tại bến cảng Monaco xa hoa với những chiếc siêu du thuyền làm nền, Sir Jim Ratcliffe đã từng vẽ ra một lộ trình đầy kiên nhẫn cho Ruben Amorim.
Trong cuộc phỏng vấn vào tháng 10, vị tỷ phú của INEOS khẳng định chắc nịch: “Ruben cần chứng minh cậu ấy là một huấn luyện viên vĩ đại trong vòng ba năm. Bóng đá không phải là chuyện một sớm một chiều“. Thế nhưng, lời nói gió bay. Chưa đầy ba tháng sau tuyên bố đó, và chỉ sau vỏn vẹn 14 tháng cầm quyền, Ruben Amorim đã nhận trát sa thải. Từ những hứa hẹn về sự kiên định cho đến thực tế tàn khốc của các con số, sự ra đi của Amorim không chỉ là thất bại của cá nhân ông, mà còn là đòn giáng mạnh vào uy tín và khả năng phán đoán của bộ sậu lãnh đạo mới tại Manchester United. Một lần nữa, “Nhà hát của những giấc mơ” lại trở thành “lò xay” huấn luyện viên, bất chấp những cam kết về một kỷ nguyên quản trị mới.
Những con số biết nói và sai lầm mang tên “3-4-3”
Sir Jim Ratcliffe đã đúng khi nói rằng thành công trong bóng đá không thể đến sau một đêm, nhưng ông có lẽ đã quên mất vế sau: thất bại cũng không được phép tồn tại quá lâu. Khi nhìn vào bảng thành tích của Ruben Amorim, không ai có thể bào chữa cho quyết định sa thải này.
Trong 63 trận cầm quân, Amorim chỉ giành chiến thắng 24 trận, hòa 18 và thua tới 21 trận. Tỷ lệ thắng của ông chỉ đạt mức khiêm tốn 38% – con số thấp nhất trong số bất kỳ huấn luyện viên chính thức nào của Man United trong kỷ nguyên hậu Sir Alex Ferguson. Nếu chỉ tính riêng tại Premier League, con số này còn thảm hại hơn, tụt xuống mức 32%. Để dễ hình dung, thành tích trung bình 1,24 điểm mỗi trận của Amorim còn kém hơn cả những “người cũ” từng bị chỉ trích tơi tả như Erik ten Hag, Ole Gunnar Solskjaer, Jose Mourinho, Louis van Gaal, David Moyes và thậm chí là cả huấn luyện viên tạm quyền Ralf Rangnick.
Những con số thống kê tồi tệ đó đã đủ để đặt dấu hỏi lớn về cái gọi là “tầm nhìn 3 năm” của Ratcliffe, nhưng chính những sự kiện diễn ra tại sân tập Carrington trong tuần qua và những phát ngôn “tự hủy” của Amorim tại Elland Road vào Chủ nhật mới là giọt nước tràn ly. Ban lãnh đạo “Quỷ đỏ” không còn lựa chọn nào khác ngoài việc thay đổi hướng đi.
Tuy nhiên, thất bại của Amorim không chỉ nằm ở kết quả, mà còn ở sự xung đột về triết lý bóng đá – điều mà INEOS từng hứa sẽ khắc phục. Sự kiên định (hay cố chấp) của Amorim với sơ đồ 3-4-3 không phải là bí mật. Đây chính là lý do khiến Jason Wilcox, Giám đốc kỹ thuật của United, từng bày tỏ sự e ngại về việc bổ nhiệm Amorim ngay từ đầu. Wilcox lo ngại sơ đồ này khó phù hợp với nhân sự của United và môi trường Premier League. Thế nhưng, Giám đốc điều hành Omar Berrada và bộ sậu lãnh đạo vẫn quyết định chọn Amorim.
Hệ quả là một cuộc khủng hoảng bản sắc diễn ra ngay trên sân cỏ. United loay hoay giữa việc thích nghi với sơ đồ ba trung vệ và áp lực phải thay đổi. Amorim đã từng thỏa hiệp khi thử nghiệm sơ đồ 4 hậu vệ trong chiến thắng 1-0 trước Newcastle vào dịp Boxing Day, nhưng rồi lại quay về với “bài tủ” 3-4-3 trong trận gặp Wolves và thất bại. Sự thiếu nhất quán này đi ngược lại hoàn toàn với tuyên bố của Ratcliffe hồi tháng 2/2024: “Chúng tôi sẽ quyết định phong cách chơi bóng, và huấn luyện viên sẽ phải chơi theo phong cách đó“.
Rốt cuộc, United vẫn rơi vào cái bẫy “dao động” giữa các triết lý đối lập mà Ratcliffe từng thề sẽ tránh. Họ bổ nhiệm một huấn luyện viên nổi danh với sơ đồ 3 trung vệ, để rồi nhận ra đó không phải là “phong cách Manchester United” mà họ mong muốn. Nếu người kế nhiệm tiếp theo quay trở lại sơ đồ 4 hậu vệ, Amorim có quyền cười khẩy và hỏi rằng: Rốt cuộc ai mới là người không kiên định với con đường đã chọn?
Trách nhiệm của INEOS và cái giá của sự kiên nhẫn
Nếu việc bổ nhiệm Erik ten Hag hay xử lý tàn dư của bộ máy cũ có thể được INEOS đổ lỗi cho “di sản” của nhà Glazer, thì trường hợp của Ruben Amorim hoàn toàn khác. Đây là sự lựa chọn của chính họ. Từ Omar Berrada, Dan Ashworth cho đến Jason Wilcox, tất cả đều đã tại vị và tham gia vào quy trình tuyển chọn. Thất bại của Amorim, do đó, là thất bại trực tiếp của năng lực quản trị mới.
Sự ra đi đột ngột và đầy kịch tính của chiến lược gia người Bồ Đào Nha đã phơi bày những vết rạn nứt trong bộ máy lãnh đạo tại Old Trafford. Việc Amorim từng do dự gia nhập United giữa mùa giải, và chỉ đồng ý khi được thông báo đây là cơ hội “bây giờ hoặc không bao giờ“, cho thấy quy trình bổ nhiệm đã mang tính ép buộc và rủi ro ngay từ đầu. Đó là hệ quả của việc xử lý kéo dài và thiếu dứt khoát trong việc sa thải Ten Hag trước đó.
Mặc dù kết quả mùa này có chút cải thiện khi United đang bằng điểm với Chelsea ở vị trí thứ 5 – ngưỡng cửa dự Champions League – nhưng lối chơi và bầu không khí trong đội bóng đã chạm đáy. Darren Fletcher sẽ tạm quyền chỉ đạo trong chuyến làm khách tới Burnley, và các dấu hiệu cho thấy INEOS đã rút ra bài học: họ sẽ đợi đến mùa hè để bổ nhiệm người kế nhiệm chính thức. Một sự “xóa bài làm lại” được kỳ vọng sẽ diễn ra từ mùa giải tới.
Tuy nhiên, sẽ không có một “tấm bảng sạch” hoàn toàn cho INEOS. Uy tín của họ đã bị sứt mẻ nghiêm trọng không chỉ bởi các quyết định chuyên môn mà còn bởi các chính sách bên ngoài sân cỏ. Việc cắt giảm hàng trăm nhân sự, tăng giá vé và các biện pháp “thắt lưng buộc bụng” khác đã gây ra sự bất mãn lớn trong cộng đồng người hâm mộ và văn hóa câu lạc bộ.
Những biện pháp kinh tế khắc nghiệt này có thể được biện minh là “cần thiết” nếu đội bóng thi đấu thăng hoa. Nhưng khi kết quả trên sân vẫn lẹt đẹt và lối chơi tẻ nhạt, sự kiên nhẫn của người hâm mộ dành cho giới chủ mới cũng bốc hơi nhanh chóng. Amorim mất việc vì thành tích kém, nhưng INEOS cũng đang chịu áp lực khủng khiếp. Nếu hơn một năm là đủ để phán xét một huấn luyện viên, thì hai năm nắm quyền cũng là thời gian đủ để người ta bắt đầu đánh giá năng lực của một giới chủ.
Sir Jim Ratcliffe có thể lập luận rằng mọi động thái của ông đều bị truyền thông soi mói quá mức, ví von như những bản báo cáo ở trường học cũ. Nhưng bóng đá đỉnh cao là như vậy. Sự soi mói là điều hiển nhiên. Và sự kiên nhẫn là một thứ hàng hóa xa xỉ mà ngay cả các tỷ phú hóa dầu hay những người sở hữu siêu du thuyền ở Port Hercule cũng không thể mua được. Thất bại của Amorim là sai lầm của Ratcliffe, và cuộc bổ nhiệm tiếp theo buộc phải là một quyết định đúng đắn, bởi “tuần trăng mật” của INEOS tại Old Trafford đã chính thức kết thúc.
Nguồn: Bongdalu
