Trong lịch sử bóng đá, những con số trên lưng áo dần trở thành biểu tượng gắn liền với phong cách, vị trí và di sản của cả một thế hệ.
Trong đó, áo số 9 luôn giữ vị trí đặc biệt – con số dành cho trung phong, những “sát thủ vòng cấm” gánh vác trách nhiệm nặng nề nhất: ghi bàn.
Từ chuẩn mực đến thương hiệu
Từ những ngày sơ khai của chiến thuật 2-3-5 hay 4-2-4, chiếc áo số 9 luôn thuộc về tiền đạo cắm – người được chờ đợi sẽ kết liễu trận đấu chỉ bằng một khoảnh khắc. Nhưng phải đến thập niên 80, Marco van Basten mới thật sự định hình thương hiệu cho chiếc áo này.
Được xem là một trong những tiền đạo toàn diện nhất mọi thời đại, Van Basten đã nâng tầm vai trò của “số 9” vào cuối những năm 1980 và đầu 1990. Ở AC Milan và đội tuyển Hà Lan, Van Basten vừa là tay săn bàn bẩm sinh, vừa là nghệ sĩ sân cỏ với kỹ thuật tinh tế, khả năng xử lý bóng khéo léo và óc chiến thuật sắc bén.
Ông không chỉ sở hữu bản năng săn bàn nhạy bén của một trung phong mà còn có kỹ thuật cá nhân điêu luyện, khả năng làm tường và kiến tạo cho đồng đội. Sự kết hợp giữa sức mạnh, sự tinh tế và khả năng ghi bàn từ mọi vị trí đã biến ông thành một “số 9” mẫu mực. Từ đây, số 9 không còn đơn thuần là “máy ghi bàn” mà trở thành chuẩn mực của một tiền đạo toàn năng.
Thời kỳ đỉnh cao của sát thủ vòng cấm
Sau Van Basten, áo số 9 tiếp tục được nâng tầm bởi một trung phong với phong cách đầy sức mạnh và bản năng hủy diệt: Gabriel Batistuta. Nếu Van Basten là sự tổng hòa của kỹ thuật và sức mạnh, thì Batistuta là hiện thân của một “số 9” đầy uy lực. “Vua sư tử” của bóng đá Argentina, gieo rắc nỗi kinh hoàng ở Serie A và World Cup với những cú sút như búa bổ, những bàn thắng đậm chất máu lửa và uy lực. “Batigol” là nỗi khiếp sợ của mọi hàng phòng ngự. Ông đại diện cho mẫu tiền đạo cổ điển nhưng được nâng cấp về mặt thể lực và tốc độ, chuyên trị những bàn thắng mạnh mẽ và dứt khoát.
Cùng thời, Alan Shearer ở nước Anh lại mang đến hình ảnh số 9 mẫu mực: mạnh mẽ, lì lợm, quyết liệt trong từng pha tranh chấp và dứt điểm lạnh lùng. Là một biểu tượng của bóng đá Anh, Shearer đại diện cho mẫu tiền đạo trung phong truyền thống với khả năng dứt điểm hai chân tuyệt vời và sức mạnh trong những pha không chiến. Ông không cần quá nhiều kỹ thuật màu mè, nhưng khả năng chọn vị trí, tận dụng khoảng trống và bản năng ghi bàn lạnh lùng đã giúp ông trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất lịch sử Premier League. Shearer là hình mẫu của một “số 9” đơn giản mà hiệu quả đến kinh ngạc.
Cả Batistuta và Shearer đều khắc sâu vào tâm trí người hâm mộ một sự thật: áo số 9 chính là hiện thân của kẻ săn bàn thuần túy. Họ củng cố hình ảnh trung phong cắm không chỉ là người ghi bàn, mà còn là biểu tượng sức mạnh, ý chí và sự quyết đoán.
Ronaldo biến số 9 trở thành biểu tượng
Nếu Van Basten đặt nền móng, Batistuta và Shearer xây thành trì, thì Ronaldo Nazário – “Người ngoài hành tinh” – đã đưa áo số 9 lên tầm huyền thoại. Vào cuối thập niên 1990, Ronaldo đã định nghĩa lại khái niệm tiền đạo số 9 với sự pha trộn giữa sức mạnh, tốc độ và kỹ thuật.
Ông có khả năng bứt tốc từ giữa sân, vượt qua hàng loạt hậu vệ để ghi bàn, điều mà các trung phong cổ điển ít khi làm được. “Người ngoài hành tinh” đã làm cho chiếc áo số 9 trở nên quyến rũ và bùng nổ hơn, chứng minh rằng một tiền đạo trung tâm không chỉ gói gọn trong vòng cấm mà có thể trở thành một mối đe dọa từ mọi vị trí trên sân.
Ronaldo biến áo số 9 thành biểu tượng toàn cầu, vượt qua ranh giới sân cỏ để trở thành di sản bóng đá. Từ đó, mỗi thế hệ tiền đạo khoác số 9 đều mang trên vai trọng trách kế thừa di sản ấy – trách nhiệm ghi bàn, gánh vác hàng công và tiếp nối hình ảnh đã trở thành bất tử trong lịch sử bóng đá.
Những số 9 thế hệ mới
Ngày nay, bóng đá hiện đại với chiến thuật linh hoạt, “số 9 ảo” hay tiền đạo đa năng khiến vai trò trung phong truyền thống có lúc bị hoài nghi. Ngay cả Wayne Rooney dù ham săn bàn cũng không ưa vị trí số 9. Rooney từng nói rằng anh “ghét” khi HLV Alex Ferguson yêu cầu anh chơi hẳn vị trí trung phong với áo số 9 — “ở im trong khu vực cấm địa, đừng chạy lung tung” — khi Cristiano Ronaldo rời Man United. Đây là ví dụ rõ ràng về việc HLV muốn sử dụng người mặc áo số 9 theo kiểu truyền thống, đứng ở cấm địa, không lùi nhận bóng.
Nhưng di sản áo số 9 vẫn sống mãnh liệt, nhờ những tiền đạo gánh vác sứ mệnh kế thừa. Robert Lewandowski với sự ổn định đáng kinh ngạc, Karim Benzema với trí tuệ và sự tinh tế, hay Erling Haaland với sức mạnh bùng nổ và khả năng ghi bàn hủy diệt – tất cả đã và đang chứng minh rằng số 9 không bao giờ lỗi thời.
Trong một buổi tối cuối năm 2023, khi gặp Luca Toni (cựu số 9 nổi tiếng), Toni nói đùa rằng Guardiola đã “phá bóng đá” vì chiến thuật sử dụng “false nine”, khiến Toni khó tìm CLB trong bốn năm. Guardiola đáp lại bằng cách nhắc tới Haaland: “Chúng tôi vừa giành cú ăn ba với một tay săn bàn. Trung phong tốt mà”. Phát biểu này cho thấy Guardiola thừa nhận vai trò truyền thống của trung phong thực thụ vẫn rất quan trọng, dù chiến thuật mới nổi (false nine) được vận dụng.
Mỗi bàn thắng, mỗi khoảnh khắc bùng nổ của các trung phong không chỉ viết tiếp câu chuyện lịch sử, mà còn nhắc nhở thế giới bóng đá rằng: áo số 9 không đơn thuần là một con số, đó là biểu tượng bất tử của trung phong – trái tim và mũi nhọn của mọi đội bóng.
Nguồn: Bongdalu
