Trong thế giới bóng đá hiện đại, Erik ten Hag nổi lên như một hình mẫu của sự kiên định và tầm nhìn chiến lược.
Sự nghiệp thăng trầm
Từ khi chập chững những bước đầu tiên ở quê nhà Hà Lan cho đến khi đối mặt với áp lực khổng lồ tại Manchester United, triết lý huấn luyện của ông vẫn không hề thay đổi: xây dựng một đội bóng có bản sắc, kỷ luật và khả năng kiểm soát trận đấu.
Sự nghiệp cầm quân của Ten Hag bắt đầu gây chú ý mạnh mẽ khi ông dẫn dắt Go Ahead Eagles thăng hạng vào năm 2013, một thành công ấn tượng ngay trong mùa giải đầu tiên. Tuy nhiên, phải đến khi chuyển đến Ajax vào năm 2017, tên tuổi của ông mới thực sự vươn tầm thế giới. Tại Amsterdam, Ten Hag đã biến đội bóng thành một tập thể đầy sức sống, kết hợp hài hòa giữa lối chơi kiểm soát bóng truyền thống với phong cách pressing mạnh mẽ và tốc độ của bóng đá hiện đại.
Dưới sự dẫn dắt của ông, Ajax không chỉ thống trị giải Vô địch quốc gia Hà Lan với ba chức vô địch Eredivisie (2019, 2021, 2022) và hai Cúp quốc gia, mà còn tạo nên một trong những câu chuyện cổ tích đẹp nhất tại đấu trường châu Âu. Mùa giải 2018-2019, với một đội hình trẻ trung, Ajax đã khiến cả thế giới kinh ngạc khi lần lượt hạ gục những gã khổng lồ như Real Madrid và Juventus để tiến vào bán kết UEFA Champions League.
Thành công đó không chỉ là danh hiệu tập thể mà còn là lời khẳng định cho khả năng của Ten Hag trong việc phát triển tài năng trẻ. Ông đã giúp những cầu thủ như Frenkie de Jong, Matthijs de Ligt hay Donny van de Beek vươn mình trở thành những ngôi sao đẳng cấp thế giới.
Khi cập bến Manchester United vào năm 2022, ông phải đối mặt với một đội bóng rệu rã và thiếu bản sắc. Với sự kỷ luật sắt đá và tầm nhìn dài hạn, Ten Hag đã nhanh chóng thiết lập lại trật tự. Thành quả đầu tiên là chiếc cúp Carabao Cup 2023, giúp Manchester United chấm dứt cơn khát danh hiệu kéo dài sáu năm. Đây là một chiến thắng cá nhân quan trọng, cho thấy ông có đủ khả năng để thành công trong môi trường đầy áp lực của bóng đá Anh. Mặc dù đối mặt với nhiều thăng trầm, Ten Hag vẫn đang từng bước xây dựng lại một Manchester United đầy bản lĩnh và sẵn sàng cạnh tranh những danh hiệu lớn.
Khi Bayer Leverkusen thông báo chia tay Erik ten Hag vào ngày 1/9, không ít người hâm mộ bóng đá Đức đã cảm thấy bất ngờ. Chỉ sau ba trận đấu chính thức, một HLV vừa ký hợp đồng hai năm hồi tháng 5 đã trở thành “người cũ.” Điều này phản ánh rõ nét hai thực tế: sự khắc nghiệt của bóng đá hiện đại và sự thiếu sót của Ten Hag trong việc xây dựng niềm tin với ban lãnh đạo Leverkusen.
Trận hòa 3-3 trước Werder Bremen, khi Leverkusen để thủng lưới hai bàn trong những phút cuối dù đối thủ chỉ còn 10 người, đã trở thành giọt nước tràn ly. Trước đó, thất bại 1-2 tại sân nhà trước Hoffenheim ở vòng mở màn Bundesliga đã để lại nỗi buồn. Chiến thắng tại Cúp Quốc gia trước Sonnenhof Grossaspach chỉ mang tính chất thủ tục. Đối với một CLB vừa vô địch Bundesliga dưới sự dẫn dắt của Xabi Alonso, khởi đầu như vậy là hoàn toàn không thể chấp nhận.
Dấu ấn chiến thuật
Ten Hag là một người hâm mộ cuồng nhiệt của bóng đá kiểm soát, một triết lý được hình thành từ những ngày tháng ông làm việc dưới trướng của Pep Guardiola tại Bayern Munich. Ông ưu tiên việc giữ bóng, luân chuyển bóng nhanh và chính xác để tìm kiếm khoảng trống. Mục tiêu cuối cùng là làm chủ trận đấu, không chỉ bằng tỷ lệ cầm bóng mà còn bằng cách kiểm soát không gian, buộc đối thủ phải chạy theo nhịp độ của mình.
Tuy nhiên, kiểm soát không có nghĩa là thụ động. Ten Hag yêu cầu đội bóng phải tấn công chủ động ngay khi có cơ hội. Các hậu vệ cánh thường xuyên dâng cao như những tiền vệ tấn công, tạo ra sức ép lớn ở hai biên. Tiền đạo và tiền vệ tấn công có nhiệm vụ di chuyển liên tục, hoán đổi vị trí để phá vỡ hệ thống phòng ngự của đối phương.
Một trong những đặc điểm nổi bật nhất trong lối chơi của Ten Hag là khả năng pressing tầm cao. Ngay khi mất bóng, toàn đội sẽ cùng nhau gây áp lực lên đối thủ để giành lại quyền kiểm soát càng sớm càng tốt. Sự phối hợp ăn ý giữa các tuyến, từ tiền đạo, tiền vệ đến hậu vệ, tạo ra một bức tường vững chắc khiến đối phương khó khăn trong việc triển khai bóng. Điều này không chỉ giúp đội bóng của ông giành lại bóng ở những vị trí nguy hiểm mà còn tạo ra cơ hội ghi bàn từ những tình huống phản công nhanh.
Khi phản công, Ten Hag đề cao sự trực diện và tốc độ. Ông khuyến khích các cầu thủ đưa bóng lên phía trước một cách nhanh nhất, tận dụng những khoảng trống mà đối thủ để lại. Điều này đặc biệt hiệu quả với những cầu thủ có tốc độ và khả năng bứt phá tốt.
Ngoài chiến thuật, phong cách huấn luyện của Ten Hag còn tập trung vào kỷ luật. Ông không ngần ngại đưa ra những quyết định mạnh mẽ, thậm chí loại bỏ những cầu thủ không tuân thủ kỷ luật. Mục tiêu của ông là xây dựng một văn hóa làm việc chuyên nghiệp, nơi mọi thành viên đều phải tuân thủ các quy tắc chung vì lợi ích của tập thể.
Tóm lại, triết lý của Erik ten Hag là sự kết hợp của kiểm soát bóng, pressing tầm cao, phản công nhanh và kỷ luật sắt đá. Với những nguyên tắc này, ông đã và đang xây dựng lại một Manchester United đầy bản sắc, sẵn sàng cạnh tranh những danh hiệu lớn trong tương lai.
