Vạch vôi trong bóng đá là gì?

Trong mỗi trận đấu bóng đá, những đường vạch vôi trắng chạy dọc theo sân không chỉ có tác dụng trang trí mà còn đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc xác định các tình huống quyết định.

Mỗi vạch, từ vạch biên, vòng tròn giữa sân cho đến khu vực phạt đền, đều ảnh hưởng trực tiếp đến diễn biến của trận đấu, đặc biệt trong các tình huống phạt đền, giao bóng và khi công nghệ VAR can thiệp. Vậy vạch vôi thực sự là gì, và tại sao chúng lại quan trọng đến vậy?

Vạch vôi là gì

Vạch vôi trong bóng đá là những đường kẻ được vẽ trên sân để phân định các khu vực khác nhau và đảm bảo luật lệ trong trận đấu được thực thi một cách chính xác. Theo Điều Luật thứ nhất của FIFA về Sân Thi Đấu (Laws of the Game), các vạch vôi phải có độ rộng tối đa 12 cm và có thể sử dụng vôi hoặc vật liệu tương tự để kẻ, đảm bảo dễ dàng nhận diện trong suốt trận đấu.

Các vạch vôi chính bao gồm:

• Vạch biên: Xác định ranh giới của sân, bao gồm hai vạch biên dọc và hai vạch biên ngang.
• Vạch vòng tròn giữa sân: Được kẻ tại trung tâm sân với bán kính 9,15m, dùng để thực hiện các tình huống giao bóng.
• Vạch khu vực 16m50: Bao quanh khung thành, đánh dấu khu vực mà thủ môn có quyền sử dụng tay để cản phá.
• Vạch điểm phạt đền: Cách khung thành 11m, là nơi bóng được đặt trong các tình huống sút phạt đền.
• Vạch khu vực cấm địa (5m50): Xung quanh khung thành, giới hạn khu vực mà các cầu thủ đối phương không được vào khi thủ môn phát bóng.

FIFA yêu cầu các vạch vôi phải rõ ràng, không gây nguy hiểm cho cầu thủ, và phải có màu sắc nổi bật, thường là màu trắng hoặc vật liệu có độ tương phản cao với mặt sân. Kích thước sân tiêu chuẩn cho các trận đấu quốc tế là 105m x 68m.

Vạch vôi không chỉ đơn thuần là những đường kẻ, mà chúng còn giữ vai trò quan trọng trong việc xác định các tình huống trong suốt trận đấu. Các vạch vôi không chỉ giúp trọng tài kiểm soát trận đấu mà còn ảnh hưởng đến cách mà các cầu thủ tương tác với luật lệ.

Một số vai trò quan trọng của vạch vôi có thể kể đến như:

• Phạt đền: Vạch điểm phạt đền và khu vực 16m50 đóng vai trò quan trọng trong việc xác định vị trí bóng khi thực hiện cú sút penalty. Thủ môn và cầu thủ sút phạt là hai người duy nhất được đứng trong khu vực này khi thực hiện cú sút. Nếu thủ môn bước ra khỏi vạch khung thành trước khi bóng được sút, pha phạt đền có thể bị yêu cầu thực hiện lại.
• Giao bóng: Vạch vòng tròn giữa sân không chỉ đánh dấu điểm bắt đầu trận đấu mà còn quy định khoảng cách mà các cầu thủ đối phương phải đứng khi giao bóng. Theo Điều Luật thứ 8, cầu thủ của đội đối phương phải đứng ngoài vòng tròn này cho đến khi bóng được giao, điều này đảm bảo tính công bằng khi trận đấu bắt đầu hoặc sau mỗi bàn thắng.
• Công nghệ VAR: Công nghệ VAR sử dụng vạch vôi để hỗ trợ trọng tài trong việc xác định các lỗi như việt vị, bóng chạm tay hay vi phạm trong khu vực phạt đền. Đặc biệt, vạch vôi giúp VAR xác định chính xác vị trí của cầu thủ trong các tình huống việt vị hoặc lỗi phạt đền, giúp đảm bảo tính chính xác trong quyết định trọng tài.

• 

Quy định liên quan đến vạch vôi

Theo các Điều Luật của FIFA, việc kẻ vạch vôi phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt để đảm bảo tính chính xác trong việc xác định các tình huống trên sân. Các điều luật cơ bản như sau:

• Điều Luật 1 – Sân thi đấu: Vạch vôi phải được kẻ chính xác, không vượt quá 12cm chiều rộng. Nếu vạch vôi bị mờ hoặc không đúng quy định, trận đấu có thể bị hủy hoặc phải tạm dừng để sửa chữa.
• Điều Luật 8 – Giao bóng: Cầu thủ đội đối phương phải đứng ngoài vòng tròn giữa sân (bán kính 9,15m) cho đến khi bóng được giao, nếu vi phạm có thể dẫn đến việc giao bóng lại.
• Điều Luật 14 – Phạt đền: Thủ môn phải đứng trên vạch khung thành, không được vượt qua vạch trước khi bóng được sút. Nếu thủ môn vi phạm, VAR có thể yêu cầu thực hiện lại cú sút phạt đền.

Vi phạm các quy định này có thể dẫn đến phạt thẻ, thực hiện lại tình huống phạt đền hoặc hủy bỏ bàn thắng.

Vạch vôi không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức trận đấu mà còn là một yếu tố then chốt trong các tình huống gây tranh cãi. Một trong những ví dụ điển hình là pha sút penalty của Megan Rapinoe trong trận chung kết Women’s World Cup 2019.

Mặc dù thủ môn Hà Lan Sari van Veenendaal bước qua vạch khung thành trước khi bóng được sút, VAR đã xác nhận lỗi nhưng không yêu cầu thực hiện lại penalty vì lỗi này không ảnh hưởng trực tiếp đến tình huống. Tuy nhiên, tình huống này khiến FIFA phải điều chỉnh và thắt chặt các quy định về vị trí thủ môn trên vạch vôi.

Tại World Cup 2022, tình huống của đội tuyển Nhật Bản cũng làm dấy lên tranh cãi khi một bàn thắng vào lưới Tây Ban Nha được xác nhận nhờ công nghệ Goal-line, khi bóng dường như đã đi hết đường biên ngang nhưng vẫn được xác nhận là trong cuộc.

Ngoài ra, tại trận đấu giữa Argentina và Saudi Arabia, Lionel Messi và Lautaro Martinez bị từ chối bàn thắng nhờ công nghệ VAR và hệ thống bắt việt vị bán tự động (SAOT). Mặc dù có nhiều tranh cãi, những công nghệ này đã giúp trọng tài đưa ra quyết định chính xác hơn.

Vạch vôi trong bóng đá không phải là những đường kẻ đơn giản mà là yếu tố then chốt giúp đảm bảo tính công bằng và chính xác trong mỗi trận đấu. Từ phạt đền, giao bóng đến sự hỗ trợ của công nghệ VAR, vạch vôi đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi luật lệ và đảm bảo các quyết định trọng tài là công bằng.

Chính vì vậy, dù chỉ là một phần nhỏ của sân đấu, nhưng vạch vôi lại góp phần tạo nên những trận cầu chính xác và công bằng.

Nguồn tin: Bongdalu